Ağ Topolojileri

Bilgisayar Ağlarının Oluşturulması

Ağ Topolojileri

Ağ topolojisi, bir ağ içerisindeki bilgisayarların ve cihazların birbirine bağlanma biçimini ifade eder. Mavi noktalar bilgisayarlar, kırmızı çizgiler kabloları temsil eder.

Bus

Ring

Star

Ağaç (Tree)

Mesh (Örgü)

Hiyerarşik

BUS TOPOLOJİSİ

Tüm cihazlar ortak bir yol (bus) üzerinden iletişim kurar. Veriler hattın tamamına yayılır, hedef cihaz kendi adresine gelen paketi alır. Merkezi bir cihaz bulunmaz.

✦ Avantajlar

Nispeten düşük maliyet

Kurulum kolaylığı

Tüm düğümler eşittir, merkezi cihaz gerekmez

Tek bir düğümün kopması ağı durdurmaz

✗ Dezavantajlar

Veri çarpışmaları yaşanabilir

Hatasız iletim için ek protokol kuralları gerekir

Çok sayıda cihazda performans düşer

Ortak hatta meydana gelen kopma tüm trafiği durdurur

RING TOPOLOJİSİ

Tüm cihazlar halka şeklinde bağlanır. Veriler halka boyunca tek yönde iletilir. Her düğüm kendisine gelmeyen veriyi bir sonraki düğüme iletir.

✦ Avantajlar

Bus'a kıyasla veri çarpışması olasılığı daha düşük

Daha yüksek hızlarda iletişim imkânı

✗ Dezavantajlar

Tek yönlü halka topolojisinde yalnızca tek bilgisayar haberleşebilir

İletişim yönündeki bir cihazın arızası iletişimi durdurur

Çarpışmadan kaçınmak için ek kurallar gerekir

STAR TOPOLOJİSİ

Tüm cihazlar merkezi bir düğüme (switch/hub) bağlanır. Ağ üzerindeki tüm veriler merkez tarafından dinlenebilir. Merkezi düğümün kopması tüm iletişimi durdurur.

✦ Avantajlar

Veriler ortak yol kullanmaz, çarpışma olmaz

Merkez dışı arıza ağı etkilemez

✗ Dezavantajlar

Merkezdeki cihazın arızalanması iletişimi durdurur

Bus topolojisine kıyasla daha maliyetlidir

TREE TOPOLOJİSİ

Genişletilmiş Yıldız topolojisi; yıldız topolojisindeki merkez dağılımın alt dallar içermesiyle oluşur. Ağaç topolojisi hiyerarşik bir yapı içerir. Kök düğüm ağdan geçen tüm verileri denetleyebilir.

✦ Avantajlar

Büyük ağlarda hiyerarşik yönetim kolaylığı

Alt ağlar birbirinden bağımsız çalışabilir

Ölçeklenebilir yapı

✗ Dezavantajlar

Kök düğümün arızası tüm ağı etkiler

Kablo maliyeti yüksektir

Bakım ve yönetim karmaşık olabilir

MESH TOPOLOJİSİ

Tüm cihazlar birbirleriyle doğrudan bağlantı kurar. N düğüm için N×(N−1)/2 bağlantı gerekir. En yüksek hata toleransına sahip topolojidir.

✦ Avantajlar

Tüm düğümler arasında direkt erişim

Herhangi bir yerdeki bozulma geniş ağı etkilemez

Mesajlar diğer kullanıcılar tarafından dinlenemez

Ağa yeni bilgisayar eklenmesi oldukça kolay

✗ Dezavantajlar

Direkt bağlantıların maliyeti çok yüksek

Güç tüketimi fazladır

HİYERARŞİK TOPOLOJİ

Ağ cihazları katmanlı ve ağaç benzeri bir yapıda düzenlenir. Çekirdek (Core) → Dağıtım (Distribution) → Erişim (Access) katmanları şeklinde organize edilir. Büyük kurumsal ağlarda kontrol, güvenlik ve yönetilebilirlik sağlar.

✦ Avantajlar

Büyük ölçekli ağlarda düzenli ve kontrollü yönetim

Ağ trafiği katmanlar arasında dengeli dağıtılır

Güvenlik ve erişim politikaları katman bazlı uygulanabilir

Arıza tespiti ve yönetimi kolaydır

✗ Dezavantajlar

Kurulum ve bakım maliyeti yüksek

Üst katmanlardaki arıza alt katmanları da etkiler

Küçük ağlar için gereksiz karmaşıklık

Bus

Ring

Star

Tree

Mesh

Hiyerarşik