Bilgisayar Ağları
AĞ CİHAZLARI
01 / 07
Bilgisayar Ağları Serisi
Ağın Yapı Taşları
Repeater'dan Router'a, Hub'dan Gateway'e — bir ağı ayakta tutan tüm cihazlar ve OSI katmanlarındaki rolleri.
Repeater
Hub
Bridge
Switch
Router
Gateway
Cloud
Bilgisayar Ağları
FİZİKSEL KATMAN CİHAZLARI
02 / 07
OSI Modeli
7
Uygulama
Gateway
6
Sunum
Gateway
5
Oturum
Gateway
4
Taşıma
Gateway
3
Ağ
Router
2
Veri Bağlantı
Switch, Bridge
1
Fiziksel
Repeater, Hub
Repeater
Zayıflayan elektrik sinyalini alır, güçlendirir ve yeniden iletir. Veriyi anlamaz — sadece fiziksel sinyali tekrarlar. 2 portlu, Ethernet mesafesini 100m → 200m'ye uzatır.
Analoji: Megafon gibi — sesinizi güçlendirir ama ne söylediğinizi anlamaz.
Hub
Çok portlu repeater. Bir porttan gelen veriyi TÜM portlara gönderir. MAC/IP bilmez, gereksiz trafik + çarpışma oluşturur. Günümüzde kullanılmıyor — yerini switch aldı.
Analoji: Hoparlör — bir kişi konuşuyor, odadaki herkes duyuyor.
Bilgisayar Ağları
VERİ BAĞLANTI KATMANI
03 / 07
Bridge
İki ağ segmentini bağlayan akıllı cihaz. MAC adres tablosu tutar, gereksiz trafiği filtreler, collision domain böler. 2 portlu. Günümüzde switch'in atası sayılır.
Analoji: Kapıcı — iki bina arasında durur, postayı doğru binaya yönlendirir.
Switch
Çok portlu bridge — modern ağların temeli. MAC tablosu ile veriyi sadece hedef porta yönlendirir. Her port ayrı collision domain. Full-duplex. VLAN, QoS desteği (managed). L3 switch IP yönlendirme de yapar.
Analoji: Akıllı santral — arayanı doğrudan aranan kişiye bağlar.
Bilgisayar Ağları
AĞ KATMANI — YÖNLENDİRİCİ
04 / 07
Router
IP adresi kullanarak farklı ağları birbirine bağlar. Routing tablosu ve protokolleri (RIP, OSPF, BGP) ile en uygun yolu hesaplar. Hem collision hem broadcast domain böler.
RIP: Mesafe vektörü, max 15 hop
OSPF: Link-state, büyük ağlar
BGP: İnternet omurgası
NAT/DHCP: Adres çevirisi, otomatik IP
Analoji: GPS Navigasyon — paketin gideceği en iyi yolu hesaplar. Evdeki internet modeminiz bir router'dır!
3
OSI Katmanı
IP
Adres Türü
Böler
Broadcast D.
Böler
Collision D.
OSPF
Routing Protokolü
Bilgisayar Ağları
GATEWAY & NETWORK CLOUD
05 / 07
Gateway
Farklı protokol kullanan ağları bağlar. Veri paketini tamamen çözümler (tüm katmanları işler) ve yeni protokole uygun yeniden paketler. En karmaşık ve en yavaş cihaz.
✦ VoIP: Analog telefon ↔ İnternet
✦ IoT: Zigbee/BLE ↔ Wi-Fi
✦ E-posta: Farklı posta sistemleri arası
✦ Cloud: Yerel ağ ↔ Bulut servisleri
Analoji: Tercüman — iki farklı dil konuşan grubu birbirine bağlar, mesajı çevirir.
Network Cloud
Bir cihaz değil, bir soyutlama sembolü. İç yapısı bilinmeyen karmaşık ağ altyapısını temsil eder. İçinde yüzlerce router, switch, fiber olabilir — önemli olan giriş/çıkış noktalarıdır.
✦ İnternet: Milyonlarca cihazdan oluşan dev ağ
✦ WAN: Şubeler arası özel ağ
✦ MPLS: Servis sağlayıcı omurgası
✦ VPN: Şifreli sanal özel ağ
Bilgisayar Ağları
KARŞILAŞTIRMALI ANALİZ
06 / 07
Cihaz Karşılaştırması
CİHAZOSIADRESAKILLICOLLİSİON D.BROADCAST D.GÖREV
Repeater1—HayırGenişletirGenişletirSinyal güçlendirme
Hub1—Hayır1 (Tek)1 (Tek)Çok portlu repeater
Bridge2MACEvetBölerGenişletirSegmentleri bağlar
Switch2/3MACEvetHer port ayrı1 (Tek)Akıllı yönlendirme
Router3IPEvetBölerBölerAğları bağlar, yol seçer
Gateway4–7TümüEvetBölerBölerProtokol çevirisi
Bilgisayar Ağları
ÖZET & ANALOJİLER
07 / 07
Hatırla: Katman ↑ Akıl ↑ Hız ↓
📡 Repeater = Megafon
Sesi güçlendirir ama ne söylendiğini anlamaz. Sinyal güçlendirme, 100m → 200m. OSI 1, 2 port, akıllı değil.
🔌 Hub = Hoparlör
Herkes duyuyor, kime söylendiği önemli değil. Broadcast, tek collision domain. Artık kullanılmıyor.
🌉 Bridge = Kapıcı
İki bina arasında durur, postayı doğru binaya yönlendirir. MAC tablosu, 2 port, collision domain böler.
🔀 Switch = Akıllı Santral
Arayanı doğrudan aranan kişiye bağlar. Her port ayrı collision domain, full-duplex, VLAN. Modern ağın temeli.
🌐 Router = GPS Navigasyon
En iyi yolu hesaplar, farklı ağları bağlar. IP adresi, broadcast domain böler. NAT, DHCP, firewall.
🚪 Gateway = Tercüman
İki farklı dili çevirir. Protokol dönüşümü, tüm katmanları işler. VoIP, IoT, e-posta gateway.